Kunstenplan

Het gebied de Venen, dat een belangrijk deel van het Groene Hart beslaat, zal de komende jaren ingrijpende veranderingen ondergaan met als doel de ontwikkeling van natuur, landbouw en recreatie. Hiertoe hebben ruim 20 partijen, bestaande uit overheden en vertegenwoordigers uit de sectoren landbouw, natuur en recreatie, de handen ineengeslagen. Zij hebben zich verenigd in de Stichting Ontwikkeling de Venen en een gezamenlijke aanpak voor de ontwikkeling van het gebied ontworpen, het Plan van Aanpak de Venen.

Songlines

In het verlengde van dit plan, schreef Centrum Beeldende Kunst Utrecht (CBKU) het meerjarige kunstenplan Zangsporen, Scenario voor kunst en de Venen 2004-2020.
De titel 'Zangsporen' verwijst naar de cultuur van de Aboriginals. Mensen uit deze oude Australische cultuur laten verhalen over de leefomgeving in liederen voortleven: Songlines. Op deze manier dragen zij de kennis over het land over op volgende generaties. Elke plek, heuvel, bosje of waterpoel heeft zijn eigen geschiedenis en betekenis.

Hierdoor geïnspireerd hebben in 2002 bewoners en kunstenaars verhalen over het gebied de Venen weergegeven op een culturele gebiedskaart. Deze kreeg de naam 'Zangsporen', waarmee de basis voor het kunstenplan Zangsporen was gelegd.

Cultuur en natuur

In het gebied de Venen staat de verhouding tussen cultuur en - nieuw te ontwikkelen - natuur onder hoogspanning. Deze wisselwerking vormt de rode draad van het kunstenplan.

De relatie cultuur - natuur is in het kunstenplan vertaald naar drie invalshoeken:
1. Integratie-Planologie (verandering van het landschap)
2. Cultureel Erfgoed (sporen uit het verleden)
3. Communicatie-Interactie (dragers voor het gebied)

CBKU wil met dit kunstenplan kunstenaars daadwerkelijk invloed laten uitoefenen op de ontwikkelingen en plannen van de Venen. Juist daar waar de formele structuur tekortschiet en zich vooral richt op effectiviteit en efficiency, kan de beeldende kunst een andere waarde inbrengen: die van de bewustwording van het cultureel erfgoed en het genereren van nieuwe betekenissen. Een brug slaan tussen verleden, heden en toekomst, maar ook tussen angsten en dromen. Samenhang en integraliteit zijn daarbij erg belangrijk, de aandacht en inbreng gaan verder dan incidentele losse projecten.
Zangsporen is vanaf medio 2005 in uitvoering en is zodanig opgezet dat kunstenaars ruimte krijgen voor de realisering van hun ideeën. Deze kunnen zowel kleinschalig en tijdelijk als langlopend zijn, maar zijn er steeds op gericht de kunst van invloed te laten zijn op de verandering van het landschap, op het herdefiniëren van sporen uit het verleden en op de betekenis van het gebied voor zowel bewoners als bezoekers.

www.devenen.nl
www.cbk-utrecht.nl